Chuyển bộ gõ


Từ điển Hán Việt



Bộ 4 丿 phiệt, triệt [3, 4] U+4E4B
之 chi
zhi1
  1. (Giới) Của, thuộc về. ◎Như: đại học chi đạo đạo đại học, dân chi phụ mẫu cha mẹ của dân, chung cổ chi thanh tiếng chiêng trống. ◇Luận Ngữ : Phu tử chi văn chương (Công Dã Tràng ) Văn chương của thầy.
  2. (Giới) Đối với (dùng như ). ◇Lễ Kí : Nhân chi kì sở thân ái nhi phích yên (Đại Học ) Người ta đối với người thân của mình thì vì yêu mà thiên lệch.
  3. (Giới) Ở chỗ (tương đương với chư , chi ư ). ◇Mạnh Tử : Vũ sơ cửu hà, thược Tể, Tháp nhi chú chư hải, quyết Nhữ, Hán, bài Hoài, Tứ nhi chú chi Giang , , , , , , (Đằng Văn Công thượng ) Vua Vũ khai thông chín sông, đào sông Tể, sông Tháp cho chảy vào biển, khơi các sông Nhữ, Hán, bời sông Hoài, sông Tứ cho chảy vô sông Giang.
  4. (Liên) Và, với (dùng như dữ , cập ). ◇Thư Kinh : Duy hữu ti chi mục phu (Lập chánh ) Chỉ có quan hữu ti và mục phu.
  5. (Liên) Mà (dùng như nhi ). ◇Chiến quốc sách : Thần khủng vương vi thần chi đầu trữ dã (Tần sách nhị) Thần e rằng nhà vua phải vì thần mà liệng cái thoi (*). § Ghi chú: (*) Tức là làm như bà mẹ của Tăng Sâm, nghe người ta đồn Tăng Sâm giết người lần thứ ba, quăng thoi, leo tường mà trốn.
  6. (Liên) Thì (dùng như tắc ). ◇Lã Thị Xuân Thu : Cố dân vô thường xứ, kiến lợi chi tụ, vô chi khứ , , (Trọng xuân kỉ , Công danh ) Cho nên dân không có chỗ ở nhất định, thấy có lợi thì tụ lại, không có thì bỏ đi.
  7. (Liên) Nếu, như quả. ◇Luận Ngữ : Ngã chi đại hiền dư, ư nhân hà sở bất dong? Ngã chi bất hiền dư, nhân tương cự ngã, như chi hà kì cự nhân dã? , ? , , (Tử Trương ) Nếu ta là bậc đại hiền, thì ai mà ta chẳng dung nạp được? Nếu ta mà chẳng là bậc hiền thì người ta sẽ cự tuyệt ta, chứ đâu cự tuyệt được người?
  8. (Động) Đi. ◇Mạnh Tử : Đằng Văn Công tương chi Sở (Đằng Văn Công thượng ) Đằng Văn Công sắp đi sang nước Sở.
  9. (Động) Đến. ◎Như: tự thiểu chi đa từ ít đến nhiều. ◇Thi Kinh : Chi tử thỉ mĩ tha (Dung phong , Bách chu ) Đến chết, ta thề không có lòng dạ khác.
  10. (Động) Là, chính là. ◎Như: Lí Bạch thị cử thế tối vĩ đại đích thi nhân chi nhất Lí Bạch là một trong những nhà thơ vĩ đại nhất trên đời.
  11. (Động) Dùng. ◇Chiến quốc sách : Xả kì sở trường, chi kì sở đoản , (Tề sách tam, Mạnh Thường Quân ) Bỏ cái sở trường, dùng cái sở đoản.
  12. (Đại) Đấy, đó, kia. Là tiếng dùng thay một danh từ. ◎Như: chi tử vu quy cô ấy về nhà chồng. ◇Mạnh Tử : Thang sử nhân vấn chi 使 (Đằng Văn Công hạ ) Vua Thang sai người hỏi ông ta (*). § Ghi chú: (*) Hỏi ai? Tức là hỏi Cát Bá , chữ chi đây là thay hai chữ Cát Bá. ◇Trang Tử : Chi nhị trùng hựu hà tri (Tiêu dao du ) Hai giống trùng kia lại biết gì.
  13. (Trợ) Dùng để nhấn mạnh. ◇Sử Kí : Trướng hận cửu chi (Trần Thiệp thế gia ) Bùi ngùi một hồi lâu.
  14. (Danh) Họ Chi.

九世之仇 cửu thế chi cừu
九五之尊 cửu ngũ chi tôn
柏舟之節 bách chu chi tiết
濮上之音 bộc thượng chi âm
狗馬之心 cẩu mã chi tâm
百歲之後 bách tuế chi hậu
膏粱之子 cao lương chi tử
付之流水 phó chi lưu thủy
俯仰之間 phủ ngưỡng chi gian
倒屣迎之 đảo tỉ nghênh chi
冠世之才 quán thế chi tài
出倫之才 xuất luân chi tài
池魚之殃 trì ngư chi ương



Giới thiệu VNDIC.net | Plugin từ diển cho Firefox | Từ điển cho Toolbar IE | Tra cứu nhanh cho IE | Vndic bookmarklet | Học từ vựng | Vndic trên web của bạn

© Copyright 2006-2017 VNDIC.NET & VDICT.CO all rights reserved.